Category Archives: Kuwento

An unusual US visa interview (or how the American consul talked to me in Ilokano)

US embassy

My paper abstract was accepted for presentation at an international conference in Hawaii on Nov. 14-16. And the next step was to get a US Visa. I was anxious. For who among us hasn’t heard of heartbreaking, if not horrific, experiences with consuls at the US embassy?

The whole process of applying for a visa, and the mere thought of it, seemed daunting to me: bank payment, online application, setting a schedule. My journey began with an online application that was, alas, delayed by a series of unfortunate events: unsuccessful attempts to schedule a group interview (there six seven of us from our university applying together), lack of common available time among us six, adjusted schedules because of flooding in Manila, and the university staff in charge of assisting us traveling abroad for two weeks. Meanwhile, plane fares were steadily going up as days passed.

Then the schedule came: September 6, 2013, 6:30 a.m. All of us got the same appointment, but we were to be interviewed as individuals, not as a group, which I thought was unfortunate because I heard group interviews have lower casualty rates. Anyway, I made sure I had all necessary documents that may be asked: passport, appointment letter, certificate of employment, bank certificate, samples of my published works, and a draft of my research paper.

A few days before the interview, I searched on the Internet articles about actual experiences of Filipinos during visa interviews. There are a lot of tips shared online, but, aside from coming in prepared and having documents that may be asked, the greatest advice I got was to be honest. Consuls are rigidly trained to detect lies, I read. And I learned too that they have eagle eyes for inconsistencies between what you wrote in the application form and what you say during the interview.

I don’t have a problem being honest and consistent, for I know myself quite well, and I am comfortable being me. My real fear was in being assigned either to a cruel consul or to a good one who woke up on the wrong side of the bed. And so, the night before the interview, I prayed to God to give my consul a good night’s rest, and, hopefully, sweet dreams.

Continue reading

176 Comments

Filed under Education, Ilocos, Iluko, Kuwento, Language

Ang gurong (di dapat) nagpasalamat

NAKAPUSTORA ako noong umagang ‘yon dahil Graduation Day sa aming pamantasan, at dadalo ako sa baccalaureate service. Sa bus na biyaheng Laoag-Batac, nakaupo ako sa pinakabandang likuran, sa isang mahabang silya kung saan pinagkakasya ang pitong tao.

Hindi pa umaandar ang bus, nag-aantay pa ng pasahero. Isa na lang ang kulang, lalarga na.  Ayos, umakyat sa bus ang isang school administrator. Ayan, puno na.

Habang papunta sa kanyang upuan si Ma’am, tumingin siya sa akin at ngumiti.  Ngumiti din ako at magalang na tumango at nagmutawi ng isang walang tunog na “Ma’am.” Sa may gitnang bahagi ng bus siya nakapuwesto.

Nasa kalagitnaan na ng biyahe papuntang Batac nang mangolekta ng pamasahe (bente pesos) ang konduktor. Nu’ng magbayad si Ma’am, tumingin siya uli sa akin at isinenyas na inilibre niya ako. Anlaki ng ngiti ko.  Nagpasalamat ako sa kanya. (Gumalaw ang  aking mga labi pero walang tunog na lumabas dahil dyahe sa maraming tao.)

Pagkalipas ng ilang sandali, lumingon uli si Ma’am para sabihing inilibre na niya ako. Aba, e mas nilakihan ko pa ang ngiti ko at mas in-exagerrate ko pa ang pagbigkas ng tenkyu. Balik tingin si Ma’am sa harap.

Ngunit tila hindi siya mapakali. Lumingon na naman siya upang ipaalam sa akin na ibinayad na niya ako. Sa pagkakataong ito e sinamahan ko na ng thumbs-up sign (dalawang hinlalaki) ang aking pasasalamat.

Sa ikaapat na beses na lumingon si Ma’am ay plano kong lagyan na ng boses ang aking pasasalamat. Medyo makapal kasi ang eyeglasses ng ale at duda ko e hindi niya ako nakikita nang maayos.

Eto na, lumingon muli si Ma’am at sumenyas.  Continue reading

7 Comments

Filed under Kuwento

Redefining rivalry, top 2 grads take competition in stride

Magna cum Laudes being grilled by your karikna

Magna cum Laudes being grilled by your karikna

THE RIVALRY could have been as fierce as the Manny Pacquiao-Ricky Hatton match. After all, at stake was the honor of being this year’s top graduate in a well-esteemed university.

But for Kathleen L. Hortelano and Julius-Ver A. De Guzman, who were classmates in all of their four years at the Mariano Marcos State University, the competition was anything but cruel.

For one, while they may have excelled in accountancy, the course was not really their first love. Hortelano wanted to be a soldier like her father while De Guzman dreamt of becoming a doctor like his eldest brother. As it turned out, destiny had other designs for the two. They took up BS Accountancy and the rest is sweet history. Continue reading

10 Comments

Filed under Education, Kuwento, Philosophy

Uhaw sa Katapatan at Kagandahang-loob

I checked my blog statistics and noticed an increased amount of visitors led by google to my site while searching for “Mga Pilipinong nakagawa ng kabutihan sa kapwa”,  “Mga Pilipinong nagsauli ng pera o gamit”, “Larawan ng kagandahang ugali ng mga Pilipino”, or “Mga tapat na tao sa Pilipinas”. You will remember, karikna, that I wrote something about the topic last October: PITAKA NG PAG-ASA: Isang pagpupugay kay Leoncio Pagtama at sa lahat ng tulad niya.

Amid the televised senate hearings on corruption in government and abuse of power that feed our national consciousness today,  Filipinos seem to search for a ray of hope for this benighted land by looking for individuals who chose virtue over greed even in times of great personal need.

Matapat na Ilokano now has a name in Leoncio Pagtama.

27 Comments

Filed under Filipino, Ilocos, Kuwento, PinoyPride

Ang gurong ‘di nagpasalamat



NAIS KONG IBAHAGI ang isang karanasan ko nu’ng bago pa lang ako sa MMSU. Unang semester ko noon ng pagtuturo sa unibersidad.

Ako ay bahagi ng College of Arts and Sciences o CAS. Kapag faculty ka sa kolehiyong ito ay lilibutin mo ang iba’t ibang mga gusali para sa iyong mga klase. Itinayo sa mahigit sa isandaang ektaryang lupain, malawak ang MMSU at magkakalayo ang mga building kung kaya’t sumasakay kami sa tricycle madalas, lalo na kung sobrang init o umuulan, kapag gahol ka na sa oras, o kung pagod at tinatamad ka nang maglakad.

Minsan, mula sa CAS papuntang CBEA, isang kolehiyong may kalayuan, ay may nakasabay akong isang guro at isang estudyante sa pagbiyahe. Ako at ang guro (mga 40 pataas ang edad, babae) ay nasa loob ng tricycle samantalang ang estudyante naman ay nag-“backride”, sumakay sa may likuran ng drayber.

Tinanong ako ni Ma’am kung saan ako bababa. “Sa CBEA po,” aking tugon. At di na kami nag-usap pa.

Naunang bumaba si Ma’am sa isang mas malapit na gusali, nagbayad siya at sinabi sa drayber, “Duwakam ditoyen” (Dalawa na kami dito). Ang initial reaction ko e magpasalamat lalo na’t hindi pa ako sumasahod noon, pero bigla akong napatigil at tinanong sa aking sarili, “Sino ba ang inilibre niya? Ako ba o ’yung estudyante? Baka naman ‘yung estudyante kasi ay di pa naman kami magkakilala ni Ma’am.” Hayyy, ang hirap! Kapag nagpasalamat ako at hindi pala ako ’yung inilibre, mapapahiya ako at baka ganun din si Ma’am. Awkward ‘yung sabihin ni Ma’am: Ay, sori, haan nga sika’t impletyak, diya’y ubing (Sorry, hindi ikaw ang inilibre ko, ‘yung bata). Ngunit, kapag ako pala ’yung inilibre at hindi ako nakapagpasalamat, nakahihiya naman… at baka maipamalita pa ni Ma’am na “’yung bagong faculty e hindi marunong ng tamang asal”. Dahil ‘di ko malaman ang gagawin, hindi na lang ako nagpasalamat.

Pagdating sa CBEA, sinubukan kong magbayad. Kapag tinanggap ng drayber ang pamasahe ko, aba’y mabubunutan ako ng tinik dahil hindi naman pala ako ’yung inilibre. Ngunit kapag hindi niya tinanggap ang bayad ko, patay! Dyahe kay Ma’am.

Tinanggap ito ng drayber… kaya’t ako’y napangiti. Nu’ng paalis na ’yung tricycle, ipinaalala ko sa estudyante, “Ading, ’wag ka nang magbayad ha, inilibre ka na ni Ma’am”. Ang malaking ngiti sa aking mukha ay nalusaw na parang ice cream (ube flavor) nu’ng makita ko ang reaksyon ng bata: bakas sa kanyang mukha ang pagtataka at pagkagulat. Hindi pala niya kilala si Ma’am, at mukhang sa tingin niya ay hindi naman siya ililibre nito.

Sus! Malamang ay ako pala ang pinagmagandahang-loob. Ano ba’ng buhay ‘to? Nang dahil sa pitumpisong pamasahe ay nagulo ang mundo ko.

Alam kong magkikita pa kaming muli ni Ma’am kaya puwede pa sana akong bumawi, ang problema ay hindi ako matandain sa mga mukha. Malamang, ‘pag magkasalubong kaming muli e hindi ko siya mamumukhaan.

Ang solusyon? Nginingitian ko na lang lahat ng aking makasalubong. Hindi lang basta ngiti ha… Hindi ngiting pitumpiso… Kundi ‘yun bang smile ng batang ibinilhan mo ng pitong Happy Meal sa McDo. Ayun.

At mukhang epektib naman. Mahigit isang taon na mula noon e ‘di pa naman kumakalat na ako’y isang taong hindi marunong mag-tenkyu. Sa ating kultura pa naman, napakahalaga ng pagpapasalamat. Hindi naman dahil sa naghahanap tayo ng kapalit sa ating mabuting gawain kundi dahil sa kapag hindi mo na-appreciate ang kabutihang-loob ng iyong kapwa ay parang binale-wala mo na rin ang kanyang buong pagkatao. Sensitib tayong mga Pinoy dito.

Ang leksiyon: ang inyong abang lingkod ay malugod pa ring tatanggap ng inyong tulong, sa loob man o labas ng tricycle. Sana lang ay pakilinaw ha. Tenk yu. Siyanga pala, bakit naman ganun si Manong Drayber, tanggap lang nang tanggap?! At si backrider, nabagabag rin kaya ang kalooban tulad ko?

At sa iyo, Madam Mapagbigay, marami pong salamat. Hindi lamang sa baryang inyong ibinahagi, kundi pati na rin sa pagkakataong ako’y makapagnilay-nilay at masuri ang aking pakikipagkapwa. At dahil ‘di kita namukhaan kaya’t di ako makaganti. Sa aking muling pagsakay ay aalalahanin ko na lamang ang iyong magandang halimbawa. Sino man ang makasabay, ako naman ang taya.

21 Comments

Filed under Kuwento

Of weight loss and flimsy revolts: Resisting the BELOnization of Philippine society


JUAN DE LA CRUZ has always been portrayed as a frail man who is bordering on the malnourished, reflective perhaps of the plight of many Filipinos who have very little, if any at all, on their dinner tables.

I prefer however to imagine Juan as obese, one who cannot walk ten meters without panting, but who can run fast as a squirrel to the dinner table where bagnet, sisig, and adobong baboy are waiting to become part of his already multi-layered flab.

If I were to be appointed as Presidential Adviser for Weight Loss Affairs (if and when this post is created as obesity rates reach alarming levels), I would present the following proposal which, I hope, will merit some consideration: Presidential Decree 8888, A Measure Placing the Entire Nation under Calorie Preemptive Reduction or CPR.

In detailing this program (which I hope will not be ruled unconstitutional by the Supreme Court), allow me to intersperse personal insights on my own journey to the medium-sized world. Continue reading

Leave a comment

Filed under Government/Politics, Health, Kuwento, Revolution