Mga Larawan sa Maharot na Dilim (Unang Bahagi)

(Nais kong ibahagi sa inyo ang isang sanaysay na sinulat ng isa sa aking mga pinakamahusay at pinakamasigasig na mag-aaral—si Cherry Gatiw-an. Tungkol ito sa kanyang mga karanasan sa pagsasagawa ng pananaliksik sa red district dito sa Ilocos. Si Cherry ay isang third-year Sociology student ng MMSU. Siya ay tubong Pudtol, Apayao.)

PARADISE of the Low-Flying Palomas kung tawagin ang lugar na iyon. Ang mga babae ay mga mumunting kagamitang may katapat na presyo, mga paninda. Bilang isang babae, nasasaktan ako.

Hawak ang kapirasong sulat na pirmado ng aking guro, pinuntahan ko ang kontrobersyal na pook. Agad kong hinagilap ang pangulo ng samahan ng mga may-ari ng mga bahay-aliwan. Pagkaraang makatanggap ng pahintulot mula sa kanya, agad kong sinimulan ang aking pakay— ang gumawa ng pananaliksik kung ano ang totoong nangyayari doon. Sa tanang buhay ko, noon lamang ako nakapasok sa tinatawag nilang night club.

Hindi naging madali ang pagpunta ko lugar.

Paano ko makalilimutan ang taas-babang tingin sa akin ng mga tricycle driver sa tuwing sasabihin ko kung saan ako papunta? Ako na pabalik-balik sa bahay-aliwan—paano ko sila mapaniniwala na hindi ako tulad ng iniisip nila?

Isa pa, tila walang gustong magsalita. Walang gustong maging tagatugon. Walang gustong pumansin sa akin. Kung hindi ako tinataasan ng kilay, sasabihin sa akin, “May gagawin pa ako…Kausapin mo na lang ang manager namin…” isang paraan ng pag-iwas marahil sa pagtalakay sa isang maselang lihim. Iyon ay isang bagay na di ko napaghandaan nang maglakas-loob akong pag-aralan ang prostitusyon.

Kontrobersyal at maselan ang paksa. Bukod sa reputasyon ang nakataya, ipinagbabawal din ito ng batas. Sino nga naman ang aaming isa siyang babaeng bayaran at ipagkakatiwala lang ang impormasyong iyon sa isang hamak na estudyanteng kagaya ko? Sino ang gustong makulong? Noon ko naramdaman ang pinakamahirap na bahagi ng pagiging isang mananaliksik—ang maghanap at manghikayat ng makakapanayam.

Ang sinabi ng isang babaeng Tita Liza kung tawagin ang sanhi ng aking suliranin. “Kung matalino ka ba namang estudyante, kahit huwag ka nang mag-interview. Common sense naman iyan e, bakit, sa tingin mo, magtitiyaga pa ba silang manatili dito kung hindi na nila kailangan ng pera?” Ayon sa dinig ko’y floor manager daw siya sa isa sa mga club na nakahilera doon.

Sa unang tingin, ordinaryo lamang ang lugar na iyon. Normal at tuluy-tuloy ang daloy ng buhay kumbaga. Dinig ang hiyawan sa kalapit na sports complex na nagiging cockpit arena kung Linggo. Tuloy din ang mga religious services sa sa mga nakapalibot na lugar-sambahan. Sa di kalayuan, may terminal ng bus na walang tigil sa paghakot ng mga pasahero. Hapon noon.

Ibang-iba ang paligid nang bumalik ako kinagabihan. Mistulang nag-iba ang kulay ng daigdig na ginagalawan ko. Ang mga bituing kanina lamang sumilay sa dibdib ng kalangita’y mga maliliit na ngayong bombilya na aandap-andap sa mga dingding ng bawat gusaling naroroon. Ang liwanag ng buwan ay nagmistulang maputlang anino na pumapayong sa mga sasakyang nagsisidatingan. (Karamiha’y magagara.) Ang manipis na hangi’y nagmistulang nagmamaramot na himig na sumasaliw sa bawat pag-indayog ng mga katawang nakabilad sa entablado. At mula sa kanilang mga pugad, nagsimula nang magsilabasan ang mga ibong bali-bali na ang mga pakpak; aapak sa lupa at maglalagalag kasabay ng pagyurak sa natitirang dignidad. Lumalalim na ang gabi at ang mga bawal na mansanas ay handa nang mapitas.

Ayon sa mga nakatira malapit doon, karamihan sa mga babaeng nagtatrabaho doon ay galing pa sa malayo. Karamihan ay tagalog ang salita. Sabado noon, at may ilang mga estudyante pa raw na nagkalat sa nasabing lugar, at sinasabing ilan sa kanila—suma-sideline.

Sa paglalakad-lakad ko sa tapat ng mga buhay na buhay nang mga bahay-aliwan, pinalad akong makapangulit ng ilang bugaw at Guest Relation Officer (GRO) bilang interviewee. GRO kung tawagin ang mga babaeng nagtatrabaho doon. Ayon sa kanila, taga-malayong lugar ang kadalasang hinihikayat na magtrabaho ng mga bugaw. At upang madagdagan pa ang kanilang mga alaga, nagbabayad sila ng mga taong magre-recruit. Limang daan ang matatanggap ng isang recruiter sa bawat babaeng kanyang madadala pabalik. Sagot din ng mga bugaw ang lahat ng gastusin ng mga babae mula pamasahe hanggang sa iba pang mga traveling expenses.

Maymayat ngamin no taga-adayoda, ta dida basta-basta a makaawid. ..Adda da ngamin dagidiyay dadduma a no kayat da ti agawid, agawid da lattan uray dida pay nalawasan. Ania met ti pagabrutan mi ti gastos min ngay?” Sa tingin ko, mahigit limampung taon na ang lalaking bugaw na nagsabi noon. Wika niya’y may ilang taon na rin siya sa ganoong uri ng hanapbuhay. Iyon na ang ipinantaguyod niya sa kanyang pamilya magmula nang matanggal siya bilang driver ng Philippine Rabbit Transit mahigit sampung taon na ang nakaraan. Sinasabing dahil sa pagbubugaw, nagawa niyang pag-aralin ang dalawa niyang anak at maipadala ang mga ito sa abroad.

Kagaya ng karamihan sa mga naroroon, alam ni tatay na ipinagbabawal ng batas ang pambubugaw o pagbebenta sa mga babae [para sa panandaliang aliw]. Ngunit tuluy-tuloy ang kanilang operasyon. Nagkukubli ang mga ito sa mga simpleng palabas upang makalusot sa pag-uusig ng batas. Hindi bugaw ang tawag sa kanila kundi mga floor manager.

Sa lugar na iyon, mahigpit ang seguridad. Walang pinalalampas. Bag, cell phone, maging ang tape recorder na hawa-hawak ko, lahat pinaiwan ng guwardiya. At kung hindi lang ako babae, hindi pa siguro ako nakalampas sa pangangapkap.

Kasama ang isang kaibigan na nagmagandang-loob, dinala kami sa isang silid doon na tinawag nilang VIP room. Sa pagitan ng malaking salamin na nakapamagitan sa amin at sa dance floor, malaya kong napanood ang mga babaeng gumigiling. Nanibago ako sa mga eksenang tumambad sa aking mga mata. Sa pagkakaalam ko, bawal doon ang all the way o pagsasayaw ng hubo’t hubad. Naisip ko, sa kanilang kapirasong saplot na minsanan pa’y ibinababa pag tumatalikod, ano ang ipinagkaiba noon sa taong wala nang natira ni ano man sa katawan? Paano nila nagagawang makapagsayaw ng ganoon lalo pa’t may ilang kostumer na sumasabay sa kanila at parang normal lang na hawakan sila sa kanilang mga kaselanan at yapusin na lang nang basta-basta sa harap ng madlang tao?

Ngunit sabi ng kasama ko, moderate pa lang daw iyon kung tutuusin. Kumbaga, wala pa iyon sa pinaka-highlight ng palabas—ang pagsasayaw ng walang hubo’t hubad.

“At alin ang mas lalaswa pa sa mga nakikita ko na?,”
tanong ko sa aking sarili. Mapusyaw ang ilaw na nanggagaling sa dance floor na siyang tanging tumatanglaw sa buong silid ngunit malinaw sa akin ang mga nagaganap. Maliban sa daring na palabas, nandoon sa isang sulok ang mga naghahalikang wala na yatang pakialam sa mga tao sa paligid! Maliban dito, nasa katabing mesa ko pa ang isang pareha na halos kadikit ko na ang babaeng nakikipagyapusan sa isang lalaking mukhang lolo na ang itsura. Tuluy-tuloy ang ganitong eksena kahit saang madilim na bahagi, maging sa labas ng gusali.

Hindi ako sanay makakita ng ganoon. O mas tamang sabihing hindi ko iyon masikmura. Kinalaunan, natagpuan ko ang aking mga paa palabas. Di ako pinabayaan ng aking kasama. Doon sa isa pang night club sa isang tabi kami dinala ng aming mga paa.

Itutuloy…

39 Comments

Filed under Gender, Sociology

39 responses to “Mga Larawan sa Maharot na Dilim (Unang Bahagi)

  1. tita lita

    what is maharot?

  2. tita lita

    ok thanks

  3. tita lita

    out of curiosity me and a friend of mine drove to boston and went to a” combat zone”it was just sex paraphernalias etc. i thought it was despicable and it did not come close to what this picture of “maharot sa dilim is” which i am sure it gets uglier more so in the next sequel.cherry you are brave going there.is this a requirement in school?sir herdy’s requirements?..i would select a different topic of discussion i don’t give a” hoot.”but that’s me

    • Herdy La. Yumul

      Cherry is really a brave, budding sociologist. She chose the topic. The paper was for a major subject under another mentor.

  4. tita lita

    my emoticon this time is even uglier than the other one.

  5. tita lita

    i think itisso disgusting. it is not only in the house of ill repute but also downtown street of manila..my husband and i while vacationing there ..he let me walk infront of him because the eskinitas are so crowded and as soon as we were together he said hon someone just offered me sex and she said “special deal” so to this day special deal always pop up in our conversations and we both laugh..and once in germany we were in frankfurt..and there are girls lined up in the streets and and i heard someone saying zwanzig mark meaning 20deutch mark (german money)to my husband…sad

    • Herdy La. Yumul

      I also had the same experience in Greece. I had girl companions and a young Greek approached us to ask casually, “How much are Filipinas? I want to go to the Philippines to **** Filipinas.” Ouch!

  6. tita lita

    my emoticon better be a happy face!!!!

  7. donna

    maharot is boisterous in english, right? Di ba siya synonym ng malandi?

  8. tita lita

    isn’t it? yuck i hate feeling this way because i am grouchy and moody when i am sick.

  9. tita lita

    because you are not here and you cannot see me

  10. tita lita

    when i was in germany therewas tis greek stalking me.i go to the market and there he was following me .my husband then my boyfriend) was an MP (military police then so hewas in uniform once and i let him talk to him and he never did it again.

  11. tita lita

    maybe they thought that filipinas are” easy preys”to this day i still have nightmares about the greek in germany.somehow he always managed to know when filipinos was celebrating and had gatherings.and they were there.he had 2 or 3 guys with him which i later heard it was his” body guards”he is a well to do greek..

  12. tita lita

    malandi i think is what they call in ilocano sarabagtit.??

  13. tita lita

    i had never been to greece and maybe i will never want to go there after those remarks. of course i was young and naive then(1971)and was new in germanyand it was another culture shock for me..province life to city life and then european life.

  14. tita lita

    i heard from one of my friends that this greek saw in me a picture of a real filipina..brown colored skin..black long hair..mahinhin(if he only knew) he he he..and dressed conservatively. and think i could have been a rich bi*** by now…lol

  15. tita lita

    i think in batac we call it “garampang”

  16. frenzon

    CHURCH:
    SONG INSULTS HUMANITY
    For my own understanding for this song insults humanity,
    The song has the impact of two meaning that the person who made this song has the own meaning and message for this, but as you read or hear the song, yes it really insulted
    But what the exact meaning of this because for me it brings two meaning of this song,
    The question is, this song who am I
    Is this song asking to god? We know already that god is give our life and we know who we are to him,

  17. frenzon

    POLITICS:
    Cory’s gift and Steve’s burden

    This statement giving the respect, care, love, and trust, to the president.

    Having a big responsibly to our nation has also given you a dangerous into your life.

    There will always unexpected that will happens in life.

    But if you do well your responsibly in the nation they will love you as you are.

  18. frenzon

    UNCATEGORIZE:
    Scandal!

    Scandal, kung minsan nakakasira ng life, and attitude, sa mga naii scandal, sa kanila kahihiyahan ang kapalit, ang attitude, nakakasira ang scandal sa mga kabataan lalo na ung mga murang edad pa para manuod ditto dahil ito ay nakakasira sa isipan, bakit dahil my mga kabataan n kung anu ang nakita ay ginagawa, nagiging sanhi pa ng karahasan tulad ng rape, hindi masama manuod kung ito ay may taga patnubay sa mga kabataan madali maakit, ang sex nakaka akit kung minsan, lalo na kung wala pa karanasan at gusto subukan.
    Bakit nga ba may mga scandal?
    Ito ay isang proyekto ng pambibidyo sa hubad na katawan at nagtatalik ang lalaki at babae, ngunit my dalawang klase ng scandal, ang binaboy, na kinunan na hindi nili alam sa isa sa kanila,meron yung ginawa na alam nilang dalawa o sinadya.
    Ang lahat ng ito ay dahil lang sa makabago na teknolohiya.lahat ng bagay ay may sanhi at bunga, ng sinusulosyonan.

  19. frenzon

    EDUCATION:
    MY COMMENT FOR:
    Philosophizing the nurse, nursing the philosopher
    For me, many young youth take the course of nursing and also the professional take the course nurse too enrolled for the reason of want to send them in abroad for more money to earn for the future of their children. In the first as they are still a youth and while study their courses their opinion for the question why you take the course of nursing, they answered is to help the sick and needy, to serve people, and also in the first they don’t wanted to take in abroad because they don’t wanted to live away to their love one. But when they become a professional and have the experience to serve people in our country they will decided to take in abroad and take the opportunity as they earn here even they don’t want to live away their family. The reason is they don’t have the choice to bring, to have the future and a better lifestyle for their family.
    In this situation, for me people in our country have style of taking abroad and so many questions in, while you take this course? Are you contented of what you have?
    Because of the ” kahirapan” of life, and also being materialistic.
    Many people has the differences but they encourage of what they hear, they see, our they think to found out for their own good or for their family.
    They do their mission in life or responsibility to make their happiness.
    When you do something that can will bring you to good feelings, you will do it.
    Some people do this.

  20. frenzon

    SOCIOLOGY:
    Nang pitong araw na hindi nag-smile ang araw
    Dito sa yugtong ito na ang mga pinoy ay nagpapaita ng katatagan na kahit na anumang trahedya na dumating sa buhay nila o problema lagi silang Masaya hanggat sila ay nabubuhay at walang napapahamak sa kanilang mahal sa buhay.
    Napatunayan ko na sa mga pinoy ay mas mahalaga ang pamilya kesa anupaman, ang pamilya ang nagbibigay ng kasiyahan sa kanu-kanilang buhay. An-anhin mo nga naman ang pera kong hindi ka naman Masaya at wala ang iyong mga mahal sa buhay.
    Sabi nga nila safety first before everything, pamiya muna bago ang lahat.

  21. yvette cimatu

    ..mga babae sa dilim,
    ..nais kong ipabatid na ang mga babaeng mababa ang lipad ay kabastosan sa mga mata ng karamihan. kahit pa sabihin nlang hawak sa patalim. oo,totoo na “be practical” pero lahat ng bagay ay may limitasyon.mag hanap n lng ng ibang trabaho kesa nman msira ang dignidad blng babae.

    ..poknut

  22. huh. nakakapanghinayang na ang mga babaeng dapat alagaan ay ginagamit bilang isang paninda. mahirap sabihing masama ang ginagawa ng mga GRO sapagkat hindi natin alam ang kanilang saloobin. Masama ang Mamintang. oo ngat masama ito, ngunit hindi natin sila masisisi. hindi ko sinasabing inaayunan ko sila,.

    tandaan natin na walang tao ang malinis at walang kabastusan

  23. lying

    ….mga babaeng nsa dilim,,,,,
    cnasaveh nga nla pra sa knila
    un ang praan pra mkaahon sa khrapan
    ngiging ‘praktikal’ lng cla kc lam nla dun lng cla kikita ng mlki
    peo…..dpt tumingin na cla ng marangal na trabaho pra hnd mging mababa tingin nla.

    pukpoklo

  24. im proud im from apayao mabuhay ang mga taga apayao…talagang mahirap na ang buhay sa pilipinas marami na ang walang trabaho kaya ang may nga nagbebenta na ng laman para lang mabuhay,,,,kaya mga gobyerno itigil nyo ng pagcocorupt dyan….

  25. lagyan mo naman ng picture 2

  26. William S.

    It is worth discussing the red-light district in Singapore and how efficient it is to provide financial means to the hospitality provider, the house operator, and extra income of the government through taxation. The service provider usually cary a current health certificate issued by the Health Ministry. This is a proof that the subject is clean and not a carier STD, AIDS and other communicable diseases. The business transaction inside the house is like in a restaurant when you have all the option of the provider which could be asian, eurasian and other ethnic group that you could imagine. Then there is the instant negotiations with the operator of “how much” for the service for the “half-way” or “all-the-way.” Then once the price has been agreed then the order will be delivered in whole-stock-lock and barrel for the instant gratification of the customer.

    I am not suggesting that local gov’t should have a cut on the operations of “red-light” district. This would be the same as legalizing the use of marijuana for public use and paying an excise tax to the local gov’t by the legitimate vendors. This kind of shady operations is the end result of poverty and lack of opportunity of the people. And this is not only in our hometown but to other places, nation wide and inter- nation wide.

    The issue of this transaction is a two way traffic where in you have the service recipient and the provider. You can not entirely blame the provider in this trade transaction because of customers looking for instant gratification.

    Hi Herdy- I am not sure if they still discuss in high school Phil Prose and Poetry about the story entitled “The Sins of A Father”, my gooosh it has been a while but I could remember the repurcussion of the family if the germs is transferred to the real partner—I would like to make a wild guess of the author, is it Sionel Jose?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s